تاریخچه درخت پسته
محمد ابن جرير طبري ( قرن سوم هجري قمري ) پيدايش پسته را با استقرار حضرت آدم در كره زمين هم زمان دانسته و نوشته است : " گويند ميوه هايي كه خداوند هنگام هبوط به آدم داد سي جور بود : ده نوع ميوه پوست دار ، ده نوع ميوه هسته دار و ده نوع ميوه بي پوست و بي هسته . ميوه هاي پوست دار شامل : گردو ، بادام و پسته و ... "
مسعودي مورخ و جهانگرد قرن چهارم هجري قمري در كتاب مروج الذهب و معادن الجواهر نوشته است : " چون آدم از بهشت بيرون شد مشتي گندم و سي شاخه از درختان بهشت همراه داشت كه از آن ده ميوه پوست دار بود : بادام ، فندق و پسته "
در تورات نيز از پسته سخن به ميان آمده است. در باب 43 از سفر پيدايش گفته شده است كه " يعقوب هنگام فرستادن فرزندانش به دربار يوسف حاكم ، توصيه مي كند كه از محصولات سرزمين خود به عنوان ارمغان برايش ببرند . در زمره اين پيشكش ها از عسل ، كتيرا و پسته نام برده شده است.درباره محل پيدايش پسته ، منابع مختلف نظرهاي گوناگون بيان مي كنند : يك نويسنده فرانسوي آن را بومي ايران ، عربستان و سوريه دانسته است. دانشنامه بريتانيكا پسته را بومي ايران مي داند ، دانشنامه امريكانا پسته را از آسياي غربي مي داند . لاروس آن را به آسياي صغير نسبت مي دهد ، در كتاب دانشنامه فارسي خاورميانه و نواحي مديترانه و در كتاب المنجد از تركستان به عنوان زادگاه پسته ياد كرده اند.
در تورات نيز از پسته سخن به ميان آمده است. در باب 43 از سفر پيدايش گفته شده است كه " يعقوب هنگام فرستادن فرزندانش به دربار يوسف حاكم ، توصيه مي كند كه از محصولات سرزمين خود به عنوان ارمغان برايش ببرند . در زمره اين پيشكش ها از عسل ، كتيرا و پسته نام برده شده است.درباره محل پيدايش پسته ، منابع مختلف نظرهاي گوناگون بيان مي كنند : يك نويسنده فرانسوي آن را بومي ايران ، عربستان و سوريه دانسته است. دانشنامه بريتانيكا پسته را بومي ايران مي داند ، دانشنامه امريكانا پسته را از آسياي غربي مي داند . لاروس آن را به آسياي صغير نسبت مي دهد ، در كتاب دانشنامه فارسي خاورميانه و نواحي مديترانه و در كتاب المنجد از تركستان به عنوان زادگاه پسته ياد كرده اند.
پسته گیاهی است که از دیرباز درنقاط مختلف ایران مورد کشت و پرورش قرار میگرفته است. جنگلهای وحشی و خودروی پسته در ناحیه شمال شرقی ایران و نواحی هم مرز با ترکمنستان و افغانستان پیشینهای باستانی دارد و تصور میرود که درخت پسته حدود 4-3 هزار سال قبل در ایران اهلی شده و مورد کشت و کار قرار گرفته است.
سبزوار و سرخس را از قدیمی ترین مناطق کشت پسته میدانند. سابقه کشت پسته در دامغان، سمنان و قزوین را به قرن هفتم هجری و در استان کرمان به قرن دوازدهم هجری نسبت میدهند. کشت پسته در سایر نقاط ایران سابقه 200-150 ساله دارد. علیرغم سابقه طولانی کشت پسته ایران، پسته کاری در دهه های اخیر توسعه بیش از پیش فزاینده ای داشته است.
منبع:
پسته ایران شناخت تاریخی- محمد حسن ابریشمی